Book 10
Skandha 10 — The Summum Bonum
Chapters
- 1 ભગવાન દ્વારા પૃથ્વીને આશ્વાસન, વસુદેવ-દેવકીનાં લગ્ન અને કંસ દ્વારા દેવકીના છ પુત્રોની હત્યા ચશ્નેવતચ કથિતો વંશવિસ્તારો ભવતા સોમસૂર્યયોઃ | રાજ્ઞાં ચોભય
- 2 ભગવાનનો ગર્ભ-પ્રવેશ અને દેવતાઓ દ્વારા ગર્ભ-સ્તુતિ
- 3 ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું પ્રાગટ્ય
- 4 કંસના હાથમાંથી છૂટીને યોગમાયા દ્વારા આકાશમાં જઈને ભવિષ્યવાણી કરવી
- 5 ગોકુલમાં ભગવાનનો જન્મ-પહોત્સવ કાંઇુઃ ઉર નન્દસત્વાત્મજ ઉત્પત્લે જાતાદ્વાદો મહામનાઃ | આઠૃંય વિપ્રાન્ વેદજ્ઞાન્ સ્તાતઃ શુચિરલડકુતઃ 1 ૧।।
- 6 હી પૂતના-ઉદ્ધાર શુક ઉજ નન્દઃ પથિ વચઃ શૌરેર્ત મૃપેતિ વિચિન્તયન્ ! હરિં જગામ શરણમુત્પાતાગમશકિતઃ ॥ ૧॥ કંસેન પ્રહિતા ઘોરા પૂતના બાલ્ાતિની | શિશૂંથચાર નિબ
- 7 શકટ-ભંજન અને તૃણાવર્તનો ઉદ્ધાર જાનવર યેન યેનાવતારેણ ભગવાત્ હરિરીશ્રઃ । કરોતિ કર્ણરપ્યાણિ મતોજ્ઞાનિ ચ નઃ પ્રભો || ૧|! વચ્છૃણ્વતોડપૈત્યરતિર્વિતૃષ્ણા, સ
- 8 નામકરણ-સંસ્કાર અને બાળલીલા શ્રકુક ઉશાચ” ગર્ગઃ પુરોહિતો રાજન્ યદૂનાં સુમહાતપાઃ | વ્રજં જગામ નત્દસ્ય વસુદેવપ્રચોદિતઃ ॥ ૧॥
- 9 શ્રીકૃષ્ણની દામોદરલીલા
- 10 રાશ્નેવાચ કથ્યતાં ભગવશ્ઞેતત્તયોઃ શાપસ્ય કારણમ્ । યત્તદ્ વિગર્હિતં કર્મ યેન વા દેવર્ષેસ્તમઃ ।। ૧।। શીરુક ઉવ/ચ ્દ્રસ્યાનુચરૌ ભૂત્વા સુદંત્ૌ ધનદાત્મજો
- 11 ગોકુલથી વૃન્દાવન જવું તથા વત્સાસુર અને બકાસુરનો ઉદ્ધાર “ઇક ઉજ” શ્રી શુકદેવજી કહે છે -- પરીક્ષિત! વૃથ્યો પડવાથી જે ભયંકર અવાજ થયો તે નંદબાવા વગેરે ગોવા
- 12 અઘાસુરનો ઉદ્ધાર
- 13 બ્રહ્માજીનો મોહ અને તેનો નાશ
- 14 બ્રહ્માજી દ્વારા ભગવાનની સ્તુતિ ત્રહ્યોવાચ નૌમીડ્ય તેડભ્રવપુષે તડિદમ્બરાય ગુગ્જાવતંસપરિપિચ્છલસન્મુખાય |! વન્યસ્રજે કવવવેત્રવિષાણવેણુ- લક્ષ્મશ્રિયે મૃદ
- 15 ઘેનુકાસુરનો ઉદ્ધાર અને ગોપબાળકોને કાલિયનાગના વિષથી બચાવવા
- 16 2 કાલિયનાગ પર કૃપા
- 17 કાલિયના યમુનાધરામાં આવવાની કથા તથા ભગવાનનું વ્રજવાસીઓને દાવાનળથી બચાવવું ચજોવાચ નાગાલયં રમણકં કસ્માત્તત્યાજ કાલિયઃ | કૃતં કિં વા સુપર્ણસ્ય તેનૈકેનાસમગ
- 18 પ્રલંભ-અસુર-વધ
- 19 ગાયો અને ગોવાળોને દાવાનળથી બચાવવાં
- 20 વર્ષા અને શરદ ત્હતુનું વર્ણન કીંશુક ઉરાય તયોસ્તદદ્ુતં કર્મ દાવાગ્નેર્મોક્ષમાત્મનઃ | ગોપાઃ સ્રીભ્યઃ સમાચખ્યુઃ પ્રલમ્બવધમેવ ચ ।। ૧|। ગોપવૃદ્ધાશ્ચ ગોપ્યશ
- 21 8 વેણુગીત
- 22 ક ગું
- 23 યજ્ઞપત્નીઓ પર કૃપા ગોયા ઊચુઃ ચમ રામ મહાવીર્ય કૃષ્ણ દુષ્ટનિબર્હણ । એષા વૈ બાધતે ક્ષુન્નસ્તચ્છાત્તિં કર્તુમર્હથઃ ॥। ૧॥।
- 24 ઇન્દ્રયશ-નિવારણ
- 25 ખે ગોવર્ધન-ધારણ
- 26 નંદબાવા સાથે ગોવાળોની શ્રીકૃષ્ણના પ્રભાવ વિશે વાતચીત
- 27 શ્રીકૃષ્ણનો અભિષેક
- 28 વરુણલોકથી નંદજીને છોડાવી લાવવા #ીશુક ઉશગ એકાદશ્યાં નિરાહારઃ સમભ્યર્ચ્ય જનાર્દનમ્ | સ્નાતું નન્દસ્તુ કાલિન્દા દ્વાદશ્યાં જલમાવિશત્ ॥ ૧॥ તંગૃહીત્વાડનય
- 29 રાસલીલાનો આરંભ
- 30 શ્રીકૃષ્ણના વિરહમાં ગોપીઓની દશા
- 31 ગ્ોપીગીત ગૃષ્ય” તોચુઃ ગોપીઓ વિરહાવેશમાં ગાવા લાગી - “પારા શ્યામસુન્દર! તમારા જન્મના કારણે વૈકુંઠ વગેરે લોકોથી પણ [જયતિ તેડધિકં જન્મના વ્રજઃ દવ્રજનો મહ
- 32 ભગવાનનું પ્રગટ થવું અને ગોપીઓને સાન્ત્વના આપવી શુક ઉ%૨* ઇતિ ગોપ્યઃ પ્રગાયન્ત્યઃ પ્રલપન્ત્યશ્ચ ચિત્રધા | સુરુદુઃ સુસ્વરે રાજન્ કૃષ્ણદર્શનલાલસાઃ || ૧।!
- 33 મહારાસ
- 34 તે ઉત્તરથી તે શંકાઓ તો ચાલી ગઈ છે, પરંતુ ભગવાનની દિવ્મ-લીલાનું રહસ્પ સમજાયું નહીં. સંભવતઃ તે રહસ્યને ગુપ્ત રાખવા માટે જ ૩૩મા અધ્યાયમાં રાસલીલાંનો પ્રસ
- 35 યુગલગીત શુક ઉજાચર ગોપ્યઃ કૃષ્ણે વનં યાતે તમનુદ્ુતચેતસઃ । કૃષ્ણલીલાઃ પ્રગાયન્ત્યો નિ્યુર્દુઃખેન વાસરાન્ | ૧॥। ગોપ ઊંચુ વામબાહુકૃતવામકપોલો વલ્િતભ્રુરધર
- 36 અરિષ્ટાસુરનો ઉદ્ધાર અને કંસ દ્વારા શ્રીઅકરજીને વ્રજમાં મોકલવા ઝન
- 37 કેશી અને વ્યોમાસુર ઉદ્ધાર તથા નારદજી દ્વારા ભગવાનની સ્તુતિ
- 38 કુ 7 અકૂરજીની દ્રજયાત્રા શુક 6રટચ અક્રૂરોડપિ ચ તાં રાત્રિ મધુપુર્યા મહામતિઃ ! ઉષિત્વા રથમાસ્થાય પ્રયયૌ નગ્દગોકુલમ્ !। 1 | ગચ્છન્ પથિ મહાભાગો ભગવત્યમ
- 39 શ્રીકૃષ્ણ-બલરામનું મથુરા-ચમન કથક ઉસ સુખોપવિષ્ટઃ પર્યફ્રે રામકૃષ્ણોરુમાનિતઃ | લેભે મનોરથાન્ સર્વાન્ પથિ યાન્ સ ચકાર હ || ૧॥। કિમલભ્યં ભગવતિ પ્રસન્ને
- 40 અક્રરજી દ્વારા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની સ્તુતિ ક
- 41 ૫% શ્રીકૃષ્ણનો મથુરામાં પ્રવેશ શુક ઉ૧/૨ સ્તુવતસ્તસ્ય ભગવાન્ દર્શયિત્વા જલે વપુઃ | ભૂયઃ સમાહરત્ કૃષ્ણો નટો નાટયમિવાત્મનઃ | ૧।। સોડપિચાન્તર્હિતં વીક્ષ
- 42 કુંબ્જા પર કૃપા, ધનુષભંગ અને કંસને ગભરામબ્ર
- 43 જ કુંવલયાપીડનો ઉદ્ધાર અને અખાડામાં પ્રવેશ
- 44 ચાણૂર, મુષ્ટિક વગેરે પહેલવાનોનો તથા કંસનો ઉદ્ધાર કંશુ# ઉવ/જ એવં ચર્ચિતસફલ્પો ભગવાન્ મધુસૂદનઃ | આસસાદાથ ચાણૂરં મુષ્ટિકં રોહિણીસુતઃ || ૧।।
- 45 શ્રીકૃષ્ણ-બલરામનું યજ્ઞોપવીત અને ગુરુકુળમાં પ્રવેશ
- 46 ઉદ્ધવજીની દ્રજયાત્રા
- 47 ઉદ્વવ તથા ગોપીઓનો સંવાદ અને ભ્રમરગીત કડુક ઉવજ તં વીક્ષ્ય કૃષ્ણાનુચરં વ્રજસ્ત્રિયઃ પ્રલમ્બબાહું નવકગ્જલોચનમ્ | પીતામ્બરં પુષ્કરમાલિનું લસ- ન્મુખારવિન્
- 48 ભગવાનનું કુબ્જા અને અકૂરજીને ઘેર પધારવું
- 49 % અફ્રરજીનું હસ્તિનાપુર જવું
- 50 જરાસંધ સાથે યુદ્ધ અને દ્વારકાપુરીનું નિર્માણ
- 51 ઉ કંહુક ઉશાય તં વિલોક્ય વિનિષ્કાન્તમુજ્જિહાનામિવોડુપમ્ । દર્શનીયતમં શ્યધ્થં પીતકૌશેયવાસસમ્ | ૧? શ્રીવત્સવક્ષસં ભ્રાજત્કૌસ્તુભામુક્તકન્ધરમ્ | પૃથુદી
- 52 દ્વારકાગમન, શ્રી બલરામજીનો વિવાહ તથા શ્રીકૃષ્ણની પાસે રુક્મિણીનો સંદેશો લઈને બ્રાહ્મણનું આવવું
- 53 સુક્મિણીહરણ
- 54 શિશુપાલના સાથી રાજાઓનો અને સુકમીનો પરાજય તથા શ્રીકૃષ્ણ રુક્મિલ્રી-વિવાહ
- 55 પ્રધુમ્નનો જન્મ અને શમ્બરાસુરનો વધ
- 56 સ્યમન્તકમલિની કથા, જામ્બવતી અને સત્યભામા સાથે શ્રીકૃષ્ણના વિવાહ કંઇક ઉર સત્રાજિતઃ સ્વતનયાં કૃષ્ણાય કૃતકિલ્બિષઃ | સ્થમન્તકેન મણિના સ્વયમુદમ્ય દત્તવાન્
- 57 સ્યમન્તક-ઠરણ, શતધન્વાનો ઉદ્ધાર અને અકૂરજીને ફરીથી દ્વારકા બોલાવવા
- 58 ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના બીજાં લગ્નોની કથા કંયુકઉવ/ચ' એકદા પાણ્ડવાન્ દ્રષટું પ્રતીતાન્ પુરુપોત્તમઃ 1 ઇન્દ્રપ્રસ્થ ગતઃ શ્રીમાન્ યુયુધાનાદિભિર્વૃતઃ ॥ ૧॥ દંષ
- 59 ભૌમાસુરનો ઉદ્ધાર અને સોળહજાર એકસો રાજકન્યાઓ સાથે ભગવાનનાં લગ્ન ચજોવાચ યથા હતો ભગવતા ભૌમો યેન ચ તાઃ સ્ત્રિયઃ | નિરુદ્ધા એતદાચક્ષ્વ વિક્રમં શાર્જ્ધન્વનઃ
- 60 શ્રીકૃષ્ણ-રુક્મિણી-સંવાદ
- 61 ભગવાનનાં સંતાનોનું વર્ણન તથા અનિરુદ્ધના વિવાહમાં રુકમીનું માર્યુ જવું. કીંજુક ઉર એકૈકશસ્તાઃ કૃષ્ણસ્ય પુત્રાન્ દશ દશાબલાઃ | અજીજનશ્રનવમાન્પિતુઃ સર્વાત
- 62 ઊષા અને અનિરુદ્રનું મિલન યજ્રોવાજ બાણસ્ય તતનયામૃષામુપયેમે યદ્ત્તમઃ ! તત્ર યુદ્ધમભૂદ્ ઘોરં હરિશકરયોર્મહત્ | એતત્ સર્વ મહાયોગિન્ સમાખ્યાતું ત્વમર્હસ
- 63 ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સાથે બાલાસુરનું યુદ્ધ
- 64 જૂ છુક ઉર એકદ્ોષવન વિઠતું ક્રીડિત્વા સુચિરં તત્ર વિચિન્વન્તઃ પિપાસિતાઃ | જુલં નિરુદકે કૃપે દદૅશુઃ સત્ત્વમહુતમ્ ॥ ૨! રાજન્ જમ્મુર્યદુકુમારકાઃ | સામ્બ
- 65 બલરામજીની વ્રજયાત્રા
- 66 પૌણ્ડક અને કાશિરાજનો ઉદ્ધાર
- 67 હિવિદનો ઉદ્ધાર ચજ્વ/ચ ભૂયોડહં શ્રોતુમિચ્છામિ રામસ્યાકુતકર્મણઃ 1 અનત્તસ્થાપ્રમેયસ્ય યદન્યત્ કૃંતવાન્ પ્રભુઃ ॥ ૧॥ શીટુક ઉચ નરકસ્ય સખા કશ્ચિદ્ દ્રિવિદ
- 68 કૌરવો પર બલરામજીનો કોપ અને સામ્બનો વિવાહ શીછુક ઉજાશ દુર્યોધનસુતાં રાજન્ લક્ષ્મણાં સમિતિગ્જયઃ | * સ્વયંવરસ્થામહરત્ સામ્બો જામ્બવતીસુતઃ || ૧| કૌરવાઃ ક
- 69 દેવર્ષિ નારદજીએ જોયેલી ભગવાનની ગૃહચર્યા
- 70 ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની નિત્યચર્યા અને તેમની પાસે જરાસંધના કેદી રાજાઓના દૂતનું આવવું.
- 71 શ્રીકૃષ્ણ ભગવાનનું ઇન્દ્રપ્રસ્થ પધારવું,
- 72 કુક ઉશાચ' એકદા તુ સભામધ્યે આસ્થિતો મુનિભિર્વૃતઃ । બ્રાહ્મણૈઃ ક્ષત્રિવેવૈશ્ેભ્રાૃભિશ્ યુધિષ્ઠિરઃ || ૧॥ આચાર્વઃ કુલવૃટ્ધેક્ જ્ઞાતિસમ્બન્ધિબાન્ધવૈઃ | શ્ર
- 73 જરાસંધના કારાવાસમાંથી છૂટેલા રાજાઓની વિદાય અને ભગવાનનું ઇન્દ્રપ્રસ્થ પાછા આવવું
- 74 ભગવાનની અગ્રપૂજા અને શિશુપાલનો ઉદ્ધાર શીશુક 6વ/ચર એવં યુધિષ્ઠિરો રાજા જરાસન્ધવધં વિભોઃ” । કૃષ્ણસ્ય ચાનુભાવં તં શ્રુત્વા પ્રીતસ્તમબ્રવીત્ ॥ ૧॥
- 75 રાજસુય યશ સમ્પન્ન અને દુર્યોધનનું અપમાન ચજોવચ અજાતશત્રોસ્તં દંષ્ટ્વા રાજસૂયમહોદયમ્ | સર્વે મુમુદિરે બ્રહન્ નૃદેવા યે સમાગતાઃ ॥૧॥ દુર્યોધન વર્જયિત્વા
- 76 શાલ્વની સાથે યાદવોનું યુદ્ધ
- 77 શાળ્વ-વધ
- 78 દન્તવક્ત્ર અને વિદૂરથ ઉદ્ધાર તથા બલરામજીના તીર્થયાત્રા-પ્રસંગ
- 79 બળરામ-તીર્થ-યાત્રા
- 80 ી શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા સુદામાજીનું સ્વાગત ચજોવચ ભગવન્ યાનિ ચાન્યાનિ મુકુન્દસ્ય મહાત્મનઃ | વીર્યાણ્યનન્તવીર્યસ્ય શ્રોતુમિચ્છામિ હે પ્રભો ॥ ૧॥ કો નુ શ્રુત્
- 81 સુદામાજીને એશ્ચર્યની પ્રાપ્તિ
- 82 કુરુક્ષેત્ર-મિલન
- 83 ભગવાનની પટરાણીઓ સાથે દ્રૌપદીની વાતચીત
- 84 વસુદેવજીનો યજ્ઞોત્સવ
- 85 શ્રીભગવાન દ્વારા વસુદેવજીને બ્રહ્મજ્ઞાનનો ઉપદેશ તથા દેવકીજીના છ પુત્રોને પાછા લાવવા કીંબદર/યશિરુૂવાક અધૈકદાડડત્મજૌ પ્રાત્સૌ કૃતપાદાભિવન્દનૌ | વસુદેવોડ
- 86 સુભદ્રાહરણ તથા ભગવાનનું મિથિલાપુરીમાં રાજા જનક અને શ્રુતદેવ બ્રાહ્મણના ઘરે એકીસાથે જવું ચશવાશ બ્રહ્મન વેદિતુમિચ્છામઃ* સ્વસાર રામકૃષ્્યોઃ | યંથોપયેમે વ
- 87 દ પરરીહિુવ(૨૨ બ્રહ્મન્ બ્રહ્મણ્યનિર્દેશ્યે નિર્ગુણ્ે ગુણવૃત્તવઃ | કથં ચર્રન્તિ શ્રુતથઃ સાક્ષાત્ સદસતઃ પરે ॥૧॥ વેદસ્તુતિ પરીક્ષિત રાજાએ પૂછયું - બ્રહ
- 88 શિવજીનું સક્ટમોચન રજોવાર રાજા પરીક્ષિતે પૂછ્યું - ભગવન્! ભગવાન શંકરે દેવાસુરમનુષ્યેષુ યે ભજન્ત્યશિવં શિવમ્ | પ્રાયસ્તે ધનિનો ભોજા ન તુ લક્ષમ્યાઃ પર્
- 89 ભૃગુજી દ્વારા ત્રિદેવોની પરીક્ષા તથા ભગવાન દ્વારા બ્રાહ્મણના મૃત બાળકોને પાછા લાવવા મુક ઉરચ સરસ્વત્યાસ્તટે રાજશૃષયઃ સત્રમાસત | વિતર્કઃ સમભૂત્તેષાં ત્ર
- 90 ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના લીલા-વિહારનું વર્ણન